Quarterly Journal of Managing Education In Organizations

fa ارائه الگوی شایستگی های تفکر نوآورانه آموزشی مدیران مدارس ابتدایی؛ کاربست رویکرد دلفی Developing a Competency Model for Educational Innovative Thinking among Elementary School Principals: A Delphi Method Approach مدیریت آموزش در آموزش و پرورش managing education in education پژوهشي Research مطالعه حاضر باهدف شناسایی شایستگیهای تفکر نوآورانه آموزشی مدیران و اعتبارسنجی آن در مدارس ابتدایی صورت‌گرفته است. روش پژوهش کیفی از نوع دلفی کلاسیک بوده است. در این مطالعه، با مرور ادبیات نظری و بر مبنای نظریه تفکر نوآورانه آموزشی، محورهای شایستگی شناسایی و با استفاده از روش دلفی کلاسیک، پرسش‌نامه‌ای طراحی و در اختیار خبرگان موضوعی قرار گرفت. جامعه آماری را خبرگان موضوعی حوزه مدیریت مدرسه (کارشناس مسئولان اداره آموزش ابتدایی، استادان مدیریت و رهبری آموزشی دانشگاه و مدیران باسابقه مدارس ابتدایی) و دادههای موردنیاز در روش دلفی از طریق نمونهای متشکل از 25 نفر از خبرگان در سال 1403 جمعآوری شد. براین‌اساس، در وهلهی اول با تحلیل مضمون تعداد 13 محور شایستگی با 23 مضمون سازماندهنده شناسایی شد که با دو مرحله فن دلفی، اقدام به شناسایی مهمترین محورهای شایستگی گردید. در دورِ اول روش دلفی از بین 13 محورِ شایستگی شناسایی شده بر اساس میانگین پاسخهای دریافتی و شاخص اعتبار محتوایی سازهها، تعداد 2 محور حذف و 11 محور باقی ماندند. سپس در مرحله دوم روش دلفی، از بین 11 محور شناساییشده نهایی پس از تجزیه‌وتحلیل پاسخهای دلفی تا رسیدن به اجماع نسبی و دستیابی به یکدستی نظرات خبرگان، با استفاده از شاخص‌های فراوانی، میانگین، انحراف معیار و آزمون کندال با ضریب 0.314 توافق متوسط به دست آمد. محورهای شایستگی بر اساس اولویتبندی عبارت بودند از: ویژگیهای فردی و شخصیتی مدیر، مهارتهای حرفهای مدیر، نگرش و بینش نوآورانه، سبک تفکر مدیریتی، توسعه فرهنگ نوآورانه، توانمندسازی نوآورانه کارکنان، ایجاد محیطی حمایتگر و انگیزشی، تقویت محرکهای نوآورانه، اهداف نوآورانه در مدرسه، تعامل نوین با ذینفعان و برنامهریزی مشارکتی. درنتیجه، این الگوی شایستگی نه‌تنها به توانمندسازی حرفه‌ای مدیران کمک می‌کند، بلکه می‌تواند اثر مثبتی بر مهارت‌ها و شایستگی‌های نوآورانه دانش‌آموزان در آینده داشته باشد و نظام آموزش را در مواجهه با مسائل و چالشهای پیشروی مدارس آماده سازد. الگوی احصاء شده، با اجماع نسبی متخصصان اعتبار یافته است. این شایستگیها می‌توانند به‌عنوان مبنایی برای تدوین دستورالعمل‌های ارزیابی سالانه، جذب و نگهداری مدیران مدارس ابتدایی مورداستفاده قرار گیرند.   The present study aimed to identify the competencies of innovative educational thinking among primary school principals and to validate these competencies within the context of primary education. The study employed a qualitative research design using the Classical Delphi method. Initially, a comprehensive review of the theoretical literature, grounded in the theory of innovative educational thinking, was conducted to identify the competency dimensions. Based on these findings, a Delphi questionnaire was developed and distributed among subject-matter experts. The study population comprised experts in school management, including specialists from the Primary Education Department, university faculty members in educational management and leadership, and experienced primary school principals. Data were collected in 2024 from a purposive sample of 25 experts using the Classical Delphi technique.The initial content analysis identified 13 competency dimensions and 23 organizing themes. Subsequently, two rounds of the Delphi process were conducted to determine the most essential competency dimensions. In the first Delphi round, two of the 13 competency dimensions were excluded based on the mean ratings and the Content Validity Index (CVI), resulting in 11 retained dimensions. In the second Delphi round, the remaining dimensions were re-evaluated until a relative consensus and consistency among experts' opinions were achieved. Data analysis, using frequency, mean, standard deviation, and Kendall's coefficient of concordance, yielded a moderate level of agreement among the experts (W = 0.314). The final competency dimensions, ranked by priority, included: principals' personal and personality characteristics, professional skills, innovative attitudes and vision, managerial thinking style, development of an innovative culture, innovative staff empowerment, creation of a supportive and motivating environment, reinforcement of innovation drivers, innovation-oriented school goals, innovative stakeholder engagement, and participatory planning. The findings suggest that this competency framework not only contributes to the professional development of school principals but also has the potential to foster students' innovative competencies and better prepare educational systems to address emerging challenges facing schools. The proposed competency model was validated through the relative consensus of subject-matter experts. These competencies can serve as a foundation for developing annual performance evaluation guidelines as well as recruitment and retention policies for primary school principals.   شایستگی, تفکر نوآورانه‌ آموزشی, مدیران آموزشی, مدارس ابتدایی, رویکرد دلفی competencies, educational innovative thinking, educational managers, elementary schools, Delphi approach 0 0 http://journalieaa.ir/browse.php?a_code=A-10-1419-1&slc_lang=fa&sid=1 Zahra Najafi zegir زهرا نجفی زنگیر znajafi692@gmail.com 10031947532846006570 10031947532846006570 No Ard.C., Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل Turan Soleimani توران سلیمانی tsoleimani@iau.ac.ir 10031947532846006571 10031947532846006571 Yes Ard.C., Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل Sadraddin Sattari صدرالدین سلیمانی 10031947532846006572 10031947532846006572 No Ard.C., Islamic Azad University دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردبیل